Dijital Okuryazarlık 13. Hafta Öğrendiklerim : Bulut Teknolojileri

 

Yayınlanma Tarihi : 05.06.2021

Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz bulut teknolojisi 2000’li yılların başında beri var olan bir teknoloji. Bu teknoloji sayesinde sabit bir sürücüde veri saklamak yerine uzaktan bir veri depolaması sağlanıyor.

• E-posta

• Depolama yedekleme ve veri alma

• Uygulama oluşturma ve test etme 

• Verilerin analizi

• Ses ve video analizi

Bulut teknolojisi maliyet, verimlilik, hız ve güvenlik gibi çeşitli nedenlerden dolayı avantaj sağlıyor. Bu sebeple büyük işletmelerde de dahil olmak üzere tüm dünya tarafından tercih edilmektedir.

BULUT BİLİŞİM TÜRLERİ

SaaS: En büyük örneği e-posta olan bu bilişim türü sosyal medya, makine öğrenimi gibi alanlarda görünmektedir.

IaaS: Kiralanan fiziksel veya sanal sunucuları ifade eder. Yüksek teknik beceri gerektirir.

PaaS: Yazılımı çevrimiçi sunmak yerine yazılım oluşturmak için ortam sağlar. En karmaşık sistemdir.

DAĞITIM MODELLERİ

Genel: En popüler olan bu model internet üzerinden sunulduğu anlamına gelir. Yüksek esneklik ve düşük maliyete sahiptir.

Özel: Yalnızca bir işletme veya kuruluş tarafından kullanılan modeldir.

Hibrit: Genel ve özel dağıtım modellerinden ödün vermeden kombine halde çalışır. SaaS teklifleri gibi mevcut bulut çözümlerini iyileştirmede.

Referans:

https://www.flickr.com/

Dijital Okuryazarlık 12. Hafta Öğrendiklerim : 21. Yüzyıl Becerileri

Yayınlanma Tarihi : 01.06.2021

Nasıl ki sanayi ekonomisinde fabrikalar önem arz ediyorsa, bilgi çağında olduğumuz bu dönemde bilginin dijitalleşen dünyaya uyum sağlaması için edinmemiz gereken becerilere “21. Yüzyıl Becerileri” denir.

21. yüzyıl becerileri 7 maddede sıralanmıştır. O 7 madde ise şu şekilde:

1- Eleştirel düşünme ve problem çözme

2- Ağlar genelinde iş birliği yapma

3- Hız ve uyum

4- Girişkenlik ve girişimcilik

5- Bilgiye erişme ve bilgiyi analiz etme

6- Hayal gücü ve merak

7- Etkili, sözlü ve yazılı iletişim

21. yüzyıl becerileri 3 kategoriye ayrılmaktadır.

1- ÖĞRENME BECERİLERİ VE YENİLİKÇİ BECERİLERİ

21.Yüzyıl vatandaşı olan bireyler çağın gereklerine uymak için İletişim ve İş birliği, Yaratıcılık ve Yenilikçilik, Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme yeteneklerine sahip olmalıdır.

2- DİJİTAL OKURYAZARLIK BECERİLERİ

Bilgi Okuryazarlığı: Bilginin ihtiyaç doğrultusunda elde eden, düzenleyen ve kullanan kişilerdir.

Medya Okuryazarlığı: İnternet veya farklı dijital ortamlardaki bilgiyi doğru şekilde kullanma yönetme ve etkili iletme becerisine sahip kişilerdir.

Bilgi ve İletişim Teknolojileri Okuryazarlığı: Dijital ortamlardaki kaynakları kullanıp bilgiyi değerlendirip iletme yetisine denir.

3- YAŞAM VE MESLEK BECERİLERİ

• Esneklik ve uyum

• Girişimcilik ve Öz yönelim

• Sosyal ve Kültürler Arası Beceriler

• Üretkenlik ve Sorumluluk

• Liderlik ve Sorumluluk

özellikleri ise yaşam ve meslek alanında yol kat etmek isteyen 21. Yüzyılda yaşayan bireylerin sahip olması gereken özelliklerdendir.

Referans : 

https://www.pexels.com/tr-tr/

https://www.flickr.com/

Dijital Okuryazarlık 11. Hafta Öğrendiklerim : Dijital Güvenlik ve Siber Zorbalık

Yayınlanma Tarihi : 21.05.2021

Gelişen teknoloji hayatımızı farklı perspektiflerinde izlerini gösteriyor. Bu aralar pandemi dolayısıyla derslerimizi alışverişimizi dahi online platformlardan gerçekleştiriyoruz. Bunları yaparken verilerimizin güvende olması büyük önem arz ediyor. Bu noktada hayatımıza giren “Dijital Güvenlik” kavramından bahsedelim. 

Dijital güvenlik, teknolojik araçlardan faydalanırken kimliğimizi, varlığımızı ve cihazlarımızı güvende tutmak için kullanabileceğimiz araçları kapsar.

Her ne kadar kullanıcılar dijital güvenliklerinin kolayca tehlikeye giremeyeceğini düşünse de dünya üzerindeki siber saldırıların çokluğunu incelemek bilinci arttırabilir.

sizi http://threatmap.checkpoint.com sitesinde . Dünyada anlık ne kadar siber saldırı yapıldığını gözlemleyebilirsiniz. 

Hack Nedir?

Hackleme, bilgisayar sistemlerine erişmek ve güvenlik açıklarını bulmak suretiyle yapılan siber saldırılar bütünüdür. Bu işlemi yapan kişi yani hacker sisteme erişimi kontrol edebilir, verilere erişebilir ve hatta aynı ağdaki diğer cihazlara da ulaşabilir. 

Siber Saldırılardan Korunma Yöntemleri

1- Anti virüs yazılımları: İyi bir anti virüs virüsleri temizleme ve olası tehditlerden koruma konusunda etkilidir.

2- Güvenlik Duvarları: Web trafiğini izleyerek aygıtlara yetkisiz erişimi engeller.

3- Proxyler: Tehlikeli web sitelerini kimlik doğrulama sistemi kullanarak engeller.

Akıllı Telefonlara Uygulanabilecek Koruma Yöntemleri

1- Otomatik kilitlenme süresini kısaltmak

2- Telefona tahmin edilmesi zor bir şifre koymak

3- Hesaplar için farklı ve güçlü şifreler oluşturmak

4- Güncel uygulama kullanmak

5- Otomatik doldurmayı kapatmak

6- Güvenilir alışveriş siteleri (https ibaresi içeren) ve 3D Secure özelliği kullanmak

Dijital Etik

Dijital ortamlarda beklenen bazı davranış biçimleri vardır. Haydi bunlara beraber göz atalım.

• Dijital ortamlarda karşınızdaki kişilerin birer birey olduğunu unutmayıp empatiyle yaklaşın.

• Nezaket kurallarına uyun.

• Konuştuğunuz kişinin kim olduğuna bağlı olarak bir üslup kullanın.

• Karşınızdakinin fazla zamanını almadığınızdan emin olun.

• Prestijinize dikkat edin yazdıklarınızda hatalardan kaçının ve bıraktığınız ayak izini düşünerek hareket edin.

• Dijital ortamlarda gücünüzü kötüye kullanmayın.

Referans: 

• https://tr.pinterest.com/
• https://pixabay.com/
• https://www.flickr.com/

Dijital Okuryazarlık 9. Hafta Öğrendiklerim : 21. Yüzyıl Becerileri

Yayınlanma Tarihi : 07.05.2021

Bireyler doğumlarından itibaren sürekli öğrenme, kendilerine yeni bilgiler yetenekler katma eğilimindedir. Çağımızın gereklerine ayak uydurmak söz konusu olunca 21. Yüzyıl Becerileri kavramı önem arz ediyor. Bu kavramı yaşam boyu öğrenme olarak tanımlayabiliriz.

Yaşam boyu öğrenme genel özellikleriyle,

• İnsan ömründeki tüm yaşam sürecini içerir,

• Bireylerin ilgi alanlarına ve ihtiyaçlarına bağlı olarak değişir.

• Bireylerin yeteneklerinin gelişimine katkı sağlar.

• Bireylere eşit olanaklar sağlar.

• Çağın aldığı şekil ve yeni teknolojilerden dolayı zorunlu bir gereksinimdir.

Yaşam boyu öğrenme için bireyin sahip olması gerekli özellikler :

1.Motivasyon:

İçsel ve dışsal olarak ayrılır. İçsel motivasyon; bir kişinin isteği olduğu için dış bir faktörün etkisinde olmadan sahip olduğu motivasyondur. Dışsal motivasyon ise bir hedefe ulaşmak için zorunda olduğumuz şeyleri içerir. Dış motivasyon her zaman sağlanamadığı için içsel motivasyon başarıda önemli rol oynar.

2. Elde etme ve Kazanım:

Öğrenilen bilgiler hayata geçirilmesi anlamına gelir. Öğrenilenler kavranması ve yaşamın diğer alanlarına da yansıtılması bilginin anlamlılığı açısından önemlidir.

3. Arama ve Araştırma:

Bilgilerin çeşitli kaynaklardan araştırılıp doğruluğundan emin olduktan sonra bilginin hayata nasıl uygulanacağını, bilginin neler kattığını düşünmeyi gerektirir.

4. Harekete geçme ve Tetikleme:

Bir bilginin uzun vadede işe yaraması için konuyla alakalı tartışmak, pratik ve deneyler yapmak, zihin haritası çıkarıp detaylıca düşünmek gereklidir.

5. Sorgulama:

Açık fikirli ve yeniliğe açık olmak bilginin doğruluğunu ve geçerliğini düzenli olarak sorgulamak gereklidir.

6. Yansıtma:

Öğrenilenlerin bize kattığı ve bıraktığı etki, oluşturduğu duygularla ilgili düşünmek gereklidir.

7. Problem Çözme:

Problemlerin tanımını oluşturabilmeli, nedenlerini anlayabilmeli ve bu doğrultuda çözüm yolları bulunmalıdır.

8. Öz Düzenleme:

Yeteneklerimiz ve mantık çerçevesinde hedefler belirlemeli ve buna göre hedeflerin sorumluluğu alınmalıdır.

9. Eleştirel Düşünme:

Objektif ve eleştirel bir biçimde bir konu veya problem hakkında eksikleri anlayabilmeli, kabul etmeli ve sonuçlarına dikkat etmek gereklidir.

10. Öğrenmeyi Öğrenme: 

Bireyler öğrenmenin bir ihtiyaç ve zorunluluk olduğunu fark etmeli ve bu sebeple kendini motive etmelidir. Öğrenmeyi öğrenme, bireysel gelişimde önemli zor oynar. Bu özelliği sağlamak yaşam boyu öğrenmenin kolaylaşması adına gereklidir.

Referans:

www.pexels.com

www.flickr.com

Dijital Okuryazarlık 7. Hafta Öğrendiklerim : Arama motorları ve Stratejileri

Yayınlanma Tarihi : 19.04.2021

Arama motorları günümüzde her alanda işimizi yaparken yanımızda oluyor. Merak ettiğimiz, ihtiyacımız olan her bilgiye ulaşabiliyoruz. En yaygın olan arama motorları Google, Yahoo, Bing, Yandex ve Mynet’tir.

Bu arama motorlarından kısaca bahsedecek olursak :

Google :

1998 yılında kurulan bu arama motoru pek çok desteğiyle dikkat çekiyor. Video, kitap, çeviri, harita gibi desteklerinin haricinde Scholar özelliği de akademik araştırma yapanlar için önemli bir kaynak oluyor.

Gizli sekmede arama yaparak veya geçmişinizi silerek özel yaşamınıza sınır çekebilirsiniz.

Gelişmiş arama özelliği sayesinde görselle de seçeneği de olmak üzere dil, bölge, dosya türü vb. gibi kriterlerle arama yapılabiliyor.

Near me özelliği size yakın yemek, cafe, market gibi konumları bulmanıza yardımcı olur.

Ayrıca Google arama motorunda hesap makinesi, hava durumu, ve dönüştürücü gibi özellikler de mevcut.

 Yahoo :

1995 yılında kurulan bu arama motoru web, hava durumu, haber, harita gibi arama özellikleri destekliyor.

Bing: 

Microsoft tarafından kurulan bu arama motoru diğer arama motorlarının da sahip olduğu web, resim, video özelliklerine ek olarak Microsoft’un sahip olduğu MSN, Office365 ve Outlook gibi hizmetleri de ara yüzünde sunmaktadır.

Yandex:

Yandex Trafik özelliğiyle dikkat çeken bu arama motoru, coğrafi konum bazlı ve kişiselleştirilmiş uygulamalar sunmaktadır. Diğer arama motorları gibi web, görsel, video arama özelliğine sahiptir.

Mynet:

Türkiye’nin ilk Türkçe arama portalıdır. Diğer arama motorları gibi görsel arama desteği bulunan bu arama motorunu öne çıkaran İngilizce bilmeyenler için sağladığı kolaylıktır.

Arama motorlarının ana sayfasından veya adres çubuğundan arama yapılabilir. Arama yapılırken en uygun bilgiye ulaşmanın yöntemleri vardır. Haydi bunlardan söz edelim!

1) Arama yaparken bir kelimenin önüne - (eksi) işareti koymak o kelimeyi sonuçlardan çıkarırken  + (artı) işareti koymak ise o kelimenin bulunduğu sonuçların dahil edilmesini sağlar.

2) Bilinmeyen kelimeler için * işareti kullanmak da arama seçenekleri arasındadır.

3) & (AND) ile tüm terimleri içeren web sayfalarını bulabilirken | (OR) ile de terimlerden herhangi birini içeren siteleri  bulabilmek mümkün.

4) Bu işaretler kullanılarak arama yapılırken terimler arasına boşluk bırakılmamalıdır. 

SEO (Search Engine Optimization) nedir bundan söz edelim son olarak. Site optimizasyonu olan bu yöntem belirli anahtar kelimelerle sitenizin bulunmasını kolaylaştırır. Arama motorlarında ilk ulaşılan olmak için "Arama motoru optimizasyonu" bir diğer değişle "SEO" gün geçtikçe popülerleşiyor.

Görsel Referansları : 

https://www.flickr.com/

https://tr.pinterest.com/

https://www.pexels.com/

Dijital Okuryazarlık 6. Hafta Öğrendiklerim : Dijital Vatandaşlık

 Yayınlanma Tarihi : 14.04.2021 (Vize haftasına mahsus 3 günlük bir gecikme yaşadık :-) )

Vatandaşlık kavramını hepimiz biliyoruz. Örneğin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan bizler, bu vatandaşlıkla birlikte belli haklara ve sorumluluklara sahibiz. Peki Dijital Vatandaşlık ne anlama geliyor?

Dijital Vatandaşlık, dijital teknolojileri kullanarak topluma çevrimiçi katılma ve güvenli bir şekilde kullanma yeteneğidir. Tıpkı bir ülkenin vatandaşı olmak gibi belli sorumluluk ve hakları beraberinde getirir. Bunlar 9 başlık altında toplanmıştır:

1. Dijital Erişim: Dijital topluluklara elektronik katılım gösterilmesidir. Toplumun her kesiminin dijital teknolojilere ulaşmasını mümkün hale getirilmesi çalışmalarını içerir.

2. Dijital Ticaret:  Günümüz koşullarında çoğu kişinin kullandığı veya kullanmak zorunda kaldığı çevrimiçi alışverişi kapsar. Alışveriş yapılacak sitenin güvenliği özelliklere kart bilgilerine erişimi olmaması önem arz etmektedir.

3. Dijital İletişim: Geçen haftanın içeriğinde de yer alan dijital iletişim görüntülü konuşma, telefon, mail gibi yöntemler ile kurulan iletişim şeklidir.

4. Dijital Okuryazarlık: Dijital araç gereçlerin doğru, güvenli ve etkili kullanılmasıdır.

5. Dijital Görgü Kuralları: Dijital ortamlarda iletişim kurulurken saygı kurallarına uygun davranılmasıdır. Sosyal medya paylaşımı yapılırken nefret/hakaret içermemesine özen göstermek de bu kapsamda incelenir.

6. Dijital Hukuk: İnsanın içinde olduğu her yerde olduğu gibi dijital platformlarda bulunan bu hukuk alanı siber zorbalığa, dolandırıcılığa, virüs yayılmasıyla mücadele eder. Aynı zamanda telif haklarına uyulmadığı takdirde hukuksal problemler yaşanacağı da unutulmamalıdır.

7. Dijital Hak Ve Sorumluluklar:  Dijital ortamları kullanan bireylerin edindiği olanaklar ve yapması gereken eylemlerdir.

8. Dijital Sağlık: Dijital teknolojileri kullanırken göz ağrısı, göz kızarıklığı, sırt ve baş ağrısı gibi fiziksel sağlık problemleri ve aynı  zamanda dijital platformlarda yaratılan mükemmel algısından ötürü psikolojik problemlere yakalanmamak ve dijital teknolojilerin bağımlılık haline gelmemesi için dikkat edilmesi gereken husustur.

9. Dijital Güvenlik: Dijital platformlarda bazen okumadan kabul edilen izinler, bazen alışveriş yaparken sitelerin güvenirliğine dikkat etmememiz, kaydettiğimiz şifre veya bilgiler ciddi sorunlara yol açabiliyor. Bu sebeple şifrelerin güçlü seçilmesi, alışveriş yapılan sitelerde 3D secure özelliği olması gibi özelliklere dikkat etmek dijital teknolojileri daha güvenli kullanmamıza olanak sağlayacaktır.

Dijital vatandaş olan bireyler çevrimiçi ortamlarda yaptıkları işlemlerle arkalarında dijital ayak izi bırakırlar. Arama geçmişimiz, kullandığımız uygulamalar, kabul ettiğimiz çerezler biz farkında olsak da olmasak da bize dijital ortamlarda yöneleceğimiz ürünleri, yapacağımız tercihleri aşılamaktadır.

Görsel Referansları :

www.flickr.com

Dijital Okuryazarlık 5. Hafta Öğrendiklerim : Etkili İletişim Stratejileri

 Yayınlanma Tarihi : 03.04.2021

İnsanlık varoluşundan beri diğer bireylere gerek maddi gerek de manevi olarak ihtiyaç duyan bir türdür. Bunu iletişim kurarak sağlar. Bu kadar temelimizde yer alan bir şeyi etkili bir şekilde kullanmak önem taşıyor. Dönemin de getirisiyle iletişimimizi bir o kadar da dijital ortamda gerçekleştiriyoruz. Peki iletişim nasıl bir süreçte gerçekleştiriliyor? Hadi bir göz atalım.

• Kaynak: Mesajı yayan kişi.

• Alıcı: Mesajın iletildiği kişi.

• Mesaj: İletilmek istenen bilgi.

• Kanal: Mesajı iletmek için kullanılan yöntem.

• Kodlama: İletişim kurulan kişiye göre şekillenmek.

• Kod çözme: Gönderilen mesajın anlaşılması.

• Geri bildirim: Alıcının mesajı doğru bir şekilde aldığına yönelik verdiği tepki, dönüt.

• Bağlam: İletişim tarzı, iletişim kurulan durum.

İletişim çeşitli ortamlarda kurulabiliyor ve her bir ortamda iletişimin etkili kurulabilmesi için kendine özgü stratejiler var. İletişimde dilin doğru kullanımı özellikle de söz ile kurulan iletişimde tonlama gibi faktörler iletinin doğru aktarılmasında önem arz ediyor. 

Yüz yüze görüşme:

Yüz yüze görüşme yapılırken bir takım unsurlar iletişimi etkili kılıyor. Bunlardan biri vücut dili. El hareketlerimiz, duruşumuz, surat ifademiz karşımızdakinin bizi doğru anlaması için önemlidir. Örneğin kolların bağlı iletişimi olumsuz etkilerken; dik bir duruş sizin iletişim kurduğunuz kişiyi önemsediğinizi gösterir. Göz teması kurmak aktif bir dinleyici olduğunuzu gösterir. Kelimeleri doğru seçmek, karşıdaki kişinin doğru anladığını da önemsemek gerekir. Ayrıca ses seviyemizin uygun bir seviyede olması ve dinlediğinizi belli etmek için geri bildirim yapmak da önemlidir.

Yazılı İletişim: 

Mail veya mesaj yoluyla kurulan bu iletişimde üslubu korumak ve iletişim kurulan kişiye profesyonelce yaklaşmak önemlidir.

Video Konferans: 

Günümüz şartlarının olmazsa olmazı haline gelen bu iletişim yolunda görgü kurallarına uymak ve güçlü bir internete sahip olmak önemlidir.

Telefonla görüşme: 

Telefonla görüşme yaparken 3 temel unsur önem arz ediyor. Ses düzeyi, tonlama ve dil. Telefon üzerinde yüz yüze konuşurken olduğu gibi mimiklerimizi yansıtamadığımız için dilin akıcılığı, ses tonunun seviyesi tonlamalar doğru anlaşılmak için önem arz ediyor.

Görsel Referansları:

https://www.vectorstock.com/free-vectors

https://www.rawpixel.com/