Dijital Okuryazarlık 7. Hafta Öğrendiklerim : Arama motorları ve Stratejileri

Yayınlanma Tarihi : 19.04.2021

Arama motorları günümüzde her alanda işimizi yaparken yanımızda oluyor. Merak ettiğimiz, ihtiyacımız olan her bilgiye ulaşabiliyoruz. En yaygın olan arama motorları Google, Yahoo, Bing, Yandex ve Mynet’tir.

Bu arama motorlarından kısaca bahsedecek olursak :

Google :

1998 yılında kurulan bu arama motoru pek çok desteğiyle dikkat çekiyor. Video, kitap, çeviri, harita gibi desteklerinin haricinde Scholar özelliği de akademik araştırma yapanlar için önemli bir kaynak oluyor.

Gizli sekmede arama yaparak veya geçmişinizi silerek özel yaşamınıza sınır çekebilirsiniz.

Gelişmiş arama özelliği sayesinde görselle de seçeneği de olmak üzere dil, bölge, dosya türü vb. gibi kriterlerle arama yapılabiliyor.

Near me özelliği size yakın yemek, cafe, market gibi konumları bulmanıza yardımcı olur.

Ayrıca Google arama motorunda hesap makinesi, hava durumu, ve dönüştürücü gibi özellikler de mevcut.

 Yahoo :

1995 yılında kurulan bu arama motoru web, hava durumu, haber, harita gibi arama özellikleri destekliyor.

Bing: 

Microsoft tarafından kurulan bu arama motoru diğer arama motorlarının da sahip olduğu web, resim, video özelliklerine ek olarak Microsoft’un sahip olduğu MSN, Office365 ve Outlook gibi hizmetleri de ara yüzünde sunmaktadır.

Yandex:

Yandex Trafik özelliğiyle dikkat çeken bu arama motoru, coğrafi konum bazlı ve kişiselleştirilmiş uygulamalar sunmaktadır. Diğer arama motorları gibi web, görsel, video arama özelliğine sahiptir.

Mynet:

Türkiye’nin ilk Türkçe arama portalıdır. Diğer arama motorları gibi görsel arama desteği bulunan bu arama motorunu öne çıkaran İngilizce bilmeyenler için sağladığı kolaylıktır.

Arama motorlarının ana sayfasından veya adres çubuğundan arama yapılabilir. Arama yapılırken en uygun bilgiye ulaşmanın yöntemleri vardır. Haydi bunlardan söz edelim!

1) Arama yaparken bir kelimenin önüne - (eksi) işareti koymak o kelimeyi sonuçlardan çıkarırken  + (artı) işareti koymak ise o kelimenin bulunduğu sonuçların dahil edilmesini sağlar.

2) Bilinmeyen kelimeler için * işareti kullanmak da arama seçenekleri arasındadır.

3) & (AND) ile tüm terimleri içeren web sayfalarını bulabilirken | (OR) ile de terimlerden herhangi birini içeren siteleri  bulabilmek mümkün.

4) Bu işaretler kullanılarak arama yapılırken terimler arasına boşluk bırakılmamalıdır. 

SEO (Search Engine Optimization) nedir bundan söz edelim son olarak. Site optimizasyonu olan bu yöntem belirli anahtar kelimelerle sitenizin bulunmasını kolaylaştırır. Arama motorlarında ilk ulaşılan olmak için "Arama motoru optimizasyonu" bir diğer değişle "SEO" gün geçtikçe popülerleşiyor.

Görsel Referansları : 

https://www.flickr.com/

https://tr.pinterest.com/

https://www.pexels.com/

Dijital Okuryazarlık 6. Hafta Öğrendiklerim : Dijital Vatandaşlık

 Yayınlanma Tarihi : 14.04.2021 (Vize haftasına mahsus 3 günlük bir gecikme yaşadık :-) )

Vatandaşlık kavramını hepimiz biliyoruz. Örneğin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan bizler, bu vatandaşlıkla birlikte belli haklara ve sorumluluklara sahibiz. Peki Dijital Vatandaşlık ne anlama geliyor?

Dijital Vatandaşlık, dijital teknolojileri kullanarak topluma çevrimiçi katılma ve güvenli bir şekilde kullanma yeteneğidir. Tıpkı bir ülkenin vatandaşı olmak gibi belli sorumluluk ve hakları beraberinde getirir. Bunlar 9 başlık altında toplanmıştır:

1. Dijital Erişim: Dijital topluluklara elektronik katılım gösterilmesidir. Toplumun her kesiminin dijital teknolojilere ulaşmasını mümkün hale getirilmesi çalışmalarını içerir.

2. Dijital Ticaret:  Günümüz koşullarında çoğu kişinin kullandığı veya kullanmak zorunda kaldığı çevrimiçi alışverişi kapsar. Alışveriş yapılacak sitenin güvenliği özelliklere kart bilgilerine erişimi olmaması önem arz etmektedir.

3. Dijital İletişim: Geçen haftanın içeriğinde de yer alan dijital iletişim görüntülü konuşma, telefon, mail gibi yöntemler ile kurulan iletişim şeklidir.

4. Dijital Okuryazarlık: Dijital araç gereçlerin doğru, güvenli ve etkili kullanılmasıdır.

5. Dijital Görgü Kuralları: Dijital ortamlarda iletişim kurulurken saygı kurallarına uygun davranılmasıdır. Sosyal medya paylaşımı yapılırken nefret/hakaret içermemesine özen göstermek de bu kapsamda incelenir.

6. Dijital Hukuk: İnsanın içinde olduğu her yerde olduğu gibi dijital platformlarda bulunan bu hukuk alanı siber zorbalığa, dolandırıcılığa, virüs yayılmasıyla mücadele eder. Aynı zamanda telif haklarına uyulmadığı takdirde hukuksal problemler yaşanacağı da unutulmamalıdır.

7. Dijital Hak Ve Sorumluluklar:  Dijital ortamları kullanan bireylerin edindiği olanaklar ve yapması gereken eylemlerdir.

8. Dijital Sağlık: Dijital teknolojileri kullanırken göz ağrısı, göz kızarıklığı, sırt ve baş ağrısı gibi fiziksel sağlık problemleri ve aynı  zamanda dijital platformlarda yaratılan mükemmel algısından ötürü psikolojik problemlere yakalanmamak ve dijital teknolojilerin bağımlılık haline gelmemesi için dikkat edilmesi gereken husustur.

9. Dijital Güvenlik: Dijital platformlarda bazen okumadan kabul edilen izinler, bazen alışveriş yaparken sitelerin güvenirliğine dikkat etmememiz, kaydettiğimiz şifre veya bilgiler ciddi sorunlara yol açabiliyor. Bu sebeple şifrelerin güçlü seçilmesi, alışveriş yapılan sitelerde 3D secure özelliği olması gibi özelliklere dikkat etmek dijital teknolojileri daha güvenli kullanmamıza olanak sağlayacaktır.

Dijital vatandaş olan bireyler çevrimiçi ortamlarda yaptıkları işlemlerle arkalarında dijital ayak izi bırakırlar. Arama geçmişimiz, kullandığımız uygulamalar, kabul ettiğimiz çerezler biz farkında olsak da olmasak da bize dijital ortamlarda yöneleceğimiz ürünleri, yapacağımız tercihleri aşılamaktadır.

Görsel Referansları :

www.flickr.com

Dijital Okuryazarlık 5. Hafta Öğrendiklerim : Etkili İletişim Stratejileri

 Yayınlanma Tarihi : 03.04.2021

İnsanlık varoluşundan beri diğer bireylere gerek maddi gerek de manevi olarak ihtiyaç duyan bir türdür. Bunu iletişim kurarak sağlar. Bu kadar temelimizde yer alan bir şeyi etkili bir şekilde kullanmak önem taşıyor. Dönemin de getirisiyle iletişimimizi bir o kadar da dijital ortamda gerçekleştiriyoruz. Peki iletişim nasıl bir süreçte gerçekleştiriliyor? Hadi bir göz atalım.

• Kaynak: Mesajı yayan kişi.

• Alıcı: Mesajın iletildiği kişi.

• Mesaj: İletilmek istenen bilgi.

• Kanal: Mesajı iletmek için kullanılan yöntem.

• Kodlama: İletişim kurulan kişiye göre şekillenmek.

• Kod çözme: Gönderilen mesajın anlaşılması.

• Geri bildirim: Alıcının mesajı doğru bir şekilde aldığına yönelik verdiği tepki, dönüt.

• Bağlam: İletişim tarzı, iletişim kurulan durum.

İletişim çeşitli ortamlarda kurulabiliyor ve her bir ortamda iletişimin etkili kurulabilmesi için kendine özgü stratejiler var. İletişimde dilin doğru kullanımı özellikle de söz ile kurulan iletişimde tonlama gibi faktörler iletinin doğru aktarılmasında önem arz ediyor. 

Yüz yüze görüşme:

Yüz yüze görüşme yapılırken bir takım unsurlar iletişimi etkili kılıyor. Bunlardan biri vücut dili. El hareketlerimiz, duruşumuz, surat ifademiz karşımızdakinin bizi doğru anlaması için önemlidir. Örneğin kolların bağlı iletişimi olumsuz etkilerken; dik bir duruş sizin iletişim kurduğunuz kişiyi önemsediğinizi gösterir. Göz teması kurmak aktif bir dinleyici olduğunuzu gösterir. Kelimeleri doğru seçmek, karşıdaki kişinin doğru anladığını da önemsemek gerekir. Ayrıca ses seviyemizin uygun bir seviyede olması ve dinlediğinizi belli etmek için geri bildirim yapmak da önemlidir.

Yazılı İletişim: 

Mail veya mesaj yoluyla kurulan bu iletişimde üslubu korumak ve iletişim kurulan kişiye profesyonelce yaklaşmak önemlidir.

Video Konferans: 

Günümüz şartlarının olmazsa olmazı haline gelen bu iletişim yolunda görgü kurallarına uymak ve güçlü bir internete sahip olmak önemlidir.

Telefonla görüşme: 

Telefonla görüşme yaparken 3 temel unsur önem arz ediyor. Ses düzeyi, tonlama ve dil. Telefon üzerinde yüz yüze konuşurken olduğu gibi mimiklerimizi yansıtamadığımız için dilin akıcılığı, ses tonunun seviyesi tonlamalar doğru anlaşılmak için önem arz ediyor.

Görsel Referansları:

https://www.vectorstock.com/free-vectors

https://www.rawpixel.com/

Dijital Okuryazarlık 4. Hafta Öğrendiklerim : Dijital okuryazarlık Becerisi ve Okuryazarlık türleri

 

Yayınlanma Tarihi : 03.04.2021

Hayatımızın her alanının dijitale taşındığı bu dönemde dijital araçları kullanma becerisi bireyleri öne çıkaran bir özellik. Bu beceriye sahip olan dijital okuryazar bireyler, dijital ortamları kullanarak doğru ve yeterli bilgi bulabilen, bu materyallerden sonuç çıkarıp iletebilen kişilerdir.

Dijital okuryazar bireyler çeşitli kaynaklardan uygun olanı bulabilen, bilgilere eleştirel yaklaşabilen, yüksek iletişim becerilerine sahip kişilerdir.

Okuryazarlık türleri ise şu şekilde :

• Bilgi okuryazarı: Bilginin ihtiyaç doğrultusunda elde eden, düzenleyen ve kullanan kişilerdir.

• Görsel okuryazarı: Görsel materyalleri okuma, yaratma ve yazma yeteneği olan kişilerdir.

• Medya okuryazarı: İnternet veya farklı dijital ortamlardaki bilgiyi doğru şekilde kullanma yönetme ve etkili iletme becerisine sahip kişilerdir.

• Veri okuryazarı: İstatiksel verileri analiz edip doğruluğu ve kullanım alanına uygun olarak kullanabilen kişilerdir.

• Teknoloji okuryazarı: Dijital ortamlardaki kaynakları kullanıp bilgiyi değerlendirip iletme yetisine sahip kişilerdir.

• Bilgisayar okuryazarı: Bilgisayarın ve yazılımların nasıl kullanılacağına ve okunacağına hakim olan kişilerdir.

Görsel Referanslar:

https://www.vectorstock.com/

www.rawpixel.com

Dijital Okuryazarlık 3. Hafta Öğrendiklerim : Dijital Kaynaklar

Yayınlanma Tarihi : 02.04.2021

Bu haftanın ders içeriği dijital kaynaklar. Sizin çocukluğunuzda nasıldı bilmem ama ben ilkokuldayken ödev yapmak için ansiklopedi kullandığımı hatırlıyorum. Halbuki şu an bir konu üzerine araştırma yapmak için basılı kaynakların kullanmasını bırakın gazete, dergi ve kitaplar dahi dijital platforma taşınmış durumda.

Örneğin “Bundle” isimli platformda kullanıcıların her konu ve başlık altındaki haberlere erişilmesi sağlanıyor. Ayrıca basılı gazeteler dahi aynı zamanda dijital platformda varlığını sürdürüyor. Dijital kaynaklardan bir diğeri ise veri tabanları. Bunların pek çoğu ücretli olsa da deneme sürümleri kullanılabilir. Okulların dijital kütüphaneleri de veri tabanlarına erişmek için bir yöntem. 

Peki biz bir dijital kaynak oluşturuyorsak nelere dikkat etmeliyiz? Dijital kaynak oluştururken mesela benim şu an bu bloğu oluştururken yaptığım gibi görsel kullanıyorsak görseli yayınlayan kişinin bu konuda belirlediği telif hassasiyetine uymamız gerekir ve referans olarak göstermemiz gerekir. Fakat “Creative commons” kavramının kapsadığı şekilde bir eser üreticisi telifi bulunan bir eserini kamuya ücretsiz olarak sunuyor olabilir.  

Dijital kaynaklardan faydalanırken etkili belgelere ulaşmak için birtakım platformları bilmekte fayda var.  Örneğin, görsel araması için iStock, Pinterest, Flickr gibi platformlar iyi birer seçenekken ders içeriği videoları için Khan Academy ve TED Ideas gibi platformlar iyi birer seçenek olabilmekte.

Görsel Referanslar:

https://www.flickr.com/

https://www.vectorstock.com/

Dijital Okuryazarlık 2. Hafta Öğrendiklerim : Dijital Araçlar

Yayınlanma Tarihi : 02.04.2021

Dijital okuryazarlık dersinde temel kavramları öğrenip C-D ara grubunda sınıf arkadaşlarımla tanıştığım ilk haftayı geride bıraktıktan sonra 2. haftada dijital araçlar ve bilgisayar ağları üzerine olan ders içeriklerini izledim. Bölümüm olan yazılım mühendisliğinden de aşina olduğum şekliyle "Network".  

Network cihazların kablolu veya kablosuz bir şekilde birbiriyle bağlantı kurup iletişim ağı oluşturmasıdır. Günümüzde her yaştan bireyler kablosuz ağ daha bilinen ismiyle wi-fi olmadan yapamaz durumda. Dönem şartlarının bizi iyice bağladığı sosyal medya platformlarından tutun eğitim, bankacılık, alışveriş gibi pek çok alanda bilgisayar ağlarını kullanır olduk.

Bunlara ek olarak hayatımıza giren “Bulut Teknolojisi” Google Drive ve Apple Cloud gibi platformlar sayesinde duyunurluğunu arttırmış durumda. Her ne kadar kapsamı depolama alanında kalmış gibi görünse de aslında verilerin paylaşımının sağladığı bu teknoloji ileride pek çok alanda çözüm olacak gibi duruyor.

Dijital okuryazarlığın temel unsurlarından biri olan kaynağa kolayca ulaşabilmenin de yolları var.

Örneğin Google arama motorunda ceket arıyor olalım. Ama sadece kadın ceketi olsun ve bütçemiz dahilinde olmasını istediğimiz için belli markaları çıkarmak isteyelim. Bunu ararken en iyi sonuca hızlıca ulaşmanın çok basit bir yolu var. "blazer ceket" -erkek -beymen olarak aratırsak bize erkeklere göre olmayan ve Beymen mağazasından olmayan ceketleri gösterecektir. Arama motorlarında ilk ulaşılan olmak için "Arama motoru optimizasyonu" bir diğer değişle "SEO" gün geçtikçe popülerleşiyor.

Görsel Referansları:

https://www.flickr.com/

Dijital Okuryazarlık 1. Hafta Öğrendiklerim : Temel Kavramlar

Yayınlanma tarihi : 02.04.2021

Merhaba. Ders seçiminin son gününde kaptığım Dijital Okuryazarlık dersinin ilk haftasında öğrendiğim temel kavramlar üzerine konuşacağım. Temel kavramları öğrenmenin faydasını Ergün Hocam kırmızı ve yuvarlak hatlara sahip “piko” olarak isimlendirdiği nesneden belli özelliklerini tarif etmesi sonucu hemen hemen herkesin aynı şeyi anlamasının ne kadar önemli olacağını belirterek vurgulamıştı. Gerçi arabalara ilgim olmadığından olsa gerek Ferrari olduğunu anlayamamıştım. Düşündüğüm şey o an anlamsız bir şekilde salça kasesi olmuştu. 

Peki nedir Dijital okuryazarlık? Amacı nedir? 

Bilgisayar okuryazarlığından sonra hayatımıza girmiş olan bu kavram 20 yıldan fazla bir süredir hayatımızın hemen hemen her bölümünde kullandığımız dijital araç gereçlerin doğru, güvenli ve etkili kullanılması üzerine yoğunlaşıyor. 

Dijital okuryazar bir birey 3 temel unsuru etkili bir biçimde kullanır : Bulma, kullanma ve yaygınlaştırma.

Bir konuda araştırma yaparken dijital kaynaklarda yeterli kapsamda araştırma yapması bulma, araştırmaları sonucu edindiği bilgileri doğru ve etkili işlemesi kullanma, edindiği bilgilerin özgünlüğü ve güvenliği üzerine kaygı taşıması ise yaygınlaştırma başlığı altında incelenir.

Dijital okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı ve veri okuryazarlığı gibi dallara ayrılmıştır. 

Medya okuryazarı kişiler, medya içeriklerini anlama ve eleştirilmesinde ustalaşmış kişilerdir. Bu içeriklerin nasıl tasarlanması gerektiğini ve sürdürülmesi gerektiğini bilir.

Bilgi okuryazarı kişiler, dijital ortamdaki bilgi kaynaklarının güvenirliğini ve doğru kullanımı üzerine yoğunlaşmışlardır. Bilgilerin en kolay şekilde ulaşılması ve etik şekilde yayılmasına önem verir.

Veri okuryazarı kişiler, dijital kaynaklardaki verilerin doğruluk derecelerini iyice araştırarak, yorumlayarak işlerinde kullanan kişilerdir. Bunu yaparken tüm okuryazar bireyler gibi telif haklarını göz önünde bulundurmalıdırlar.

Dijital dünyanın hayatımızın her alanında yer alması dolayıyla insanlar arasındaki iletişim ve iş birliğinde de büyük rol oynamaktadır. Dijital iletişimin kuvvetli olması bireylerin dijital ortamlarda güçlü ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesi anlamına gelmektedir. 

Gerek meslek dallarında gerek sosyal yaşantımızda vazgeçilmez hale gelen dijital dünyanın etkili ve güvenli bir şekilde kullanılması için dijital okuryazar bireylerin yetişmesi büyük bir önem arz ediyor.

Görsel Referansları :

https://www.flickr.com/

www.vectorstock.com

https://pinterest.com